1. Pełna cyfryzacja: System MOS zamiast papieru

Od początku 2026 roku (zgodnie z komunikatem MSWiA) wnioski o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, stały oraz rezydenta długoterminowego UE są składane wyłącznie drogą elektroniczną. Narzędziem służącym do tego celu jest zmodernizowany Moduł Obsługi Spraw (MOS).

Najważniejsze cechy systemu MOS 2.0:

• Brak konieczności składania podpisu odręcznego na etapie składania wniosku.
• Elektroniczne załączniki: Skany dokumentów (paszport, ubezpieczenie, załącznik nr 1) dodaje się bezpośrednio do portalu.
• Automatyczna weryfikacja: System nie pozwoli wysłać wniosku z brakami formalnymi, co ma przyspieszyć proces.

2. Karta CUKR – Nowe rozwiązanie dla obywateli Ukrainy

W 2026 roku wchodzi w życie przełomowy przepis dotyczący obywateli Ukrainy ze statusem PESEL UKR. Osoby te mogą ubiegać się o specjalną kartę pobytu CUKR.

Kto może otrzymać kartę CUKR?

Zezwolenie to jest wydawane na 3 lata dla osób, które:

• Posiadały status UKR nieprzerwanie przez co najmniej 365 dni (według stanu na dzień złożenia wniosku).
• Posiadają aktywny status UKR w dniu składania wniosku.
• Uzupełnią dane w bazie Straży Granicznej (jeśli były braki).

Karta CUKR automatycznie przekształca status ochrony czasowej w pobyt czasowy, co daje większą stabilność, ale wiąże się też z utratą niektórych świadczeń dedykowanych wyłącznie uchodźcom wojennym.

3. Procedury w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim

Województwo mazowieckie, jako region o największym obciążeniu wnioskami, wprowadziło dodatkowe usprawnienia w ramach portalu inPOL, który współpracuje z krajowym systemem MOS.

Lokalizacje obsługi w Mazowieckiem:

4. Nowy taryfikator opłat w 2026 roku

Legalizacja pobytu w 2026 roku jest znacznie droższa niż w latach ubiegłych. Podwyżki dotknęły zarówno opłat skarbowych, jak i wizowych.

• Pobyt czasowy i praca: Opłata skarbowa wzrosła znacząco w porównaniu do lat 2024-2025.
• Wiza krajowa (typ D): Koszt wzrósł do 200 EUR.
• Wiza Schengen (typ C): Koszt to 90 EUR.
• Wydanie Karty Pobytu: 100 zł (opłata za plastik).

Pracodawcy muszą również pamiętać o wyższych kosztach oświadczeń o powierzeniu pracy (400 zł) oraz zezwoleń na pracę (nawet do 800 zł w przypadku pracowników delegowanych).

5. Zawieszenie terminów i e-Doręczenia

Ważnym aspektem prawnym w pierwszej połowie 2026 roku jest zawieszenie biegu terminów załatwiania spraw. Do 4 marca 2026 r. urzędy wojewódzkie nie są formalnie związane ustawowymi terminami na wydanie decyzji (np. 60 dni), choć mają obowiązek procedować wnioski bez zbędnej zwłoki.

Koniec ePUAP, czas na e-Doręczenia

Od 2026 roku komunikacja z Mazowieckim Urzędem Wojewódzkim odbywa się poprzez e-Doręczenia. Cudzoziemcy posiadający status rezydenta lub prowadzący działalność gospodarczą muszą posiadać adres do e-Doręczeń, na który przychodzić będą wezwania i decyzje. Tradycyjna poczta i system ePUAP w relacjach z WSC (Wydziałem Spraw Cudzoziemców) tracą na znaczeniu.

6. Instrukcja: Jak złożyć wniosek w 2026 roku?

1. Załóż konto w systemie MOS: Jeśli miałeś konto przed 2026 rokiem, konieczna może być nowa rejestracja w wersji 2.0.
2. Wypełnij formularz online: Wybierz odpowiedni cel pobytu (np. praca, studia, połączenie z rodziną).
3. Dołącz skany: Wgraj cyfrową fotografię oraz skany wszystkich stron paszportu.
4. Podpisz elektronicznie: Wykorzystaj Profil Zaufany. W tym momencie Twój pobyt staje się legalny (zastępuje to dawny stempel w paszporcie).
5. Monitoruj status: W systemie inPOL/MOS sprawdzaj wezwania do osobistego stawiennictwa.
6. Wizyta w urzędzie: Po wezwaniu udaj się do punktu w Warszawie lub delegatury na pobranie odcisków palców.