1. Przedłużenie ochrony czasowej do 2027 roku
Zgodnie z najnowszą nowelizacją, legalny pobyt obywateli Ukrainy objętych ochroną czasową został przedłużony. Choć dotychczasowe przepisy mówiły o dacie 4 marca 2026 r., rząd – w ślad za decyzją Rady Unii Europejskiej – zdecydował o wydłużeniu tego terminu do 4 marca 2027 roku.
Oznacza to, że osoby posiadające aktywny PESEL UKR mogą nadal legalnie przebywać i pracować w Polsce przez kolejny rok bez konieczności natychmiastowej zmiany statusu na ogólny pobyt czasowy.
2. Karta CUKR – Nowy status pobytowy
Największą rewolucją jest wprowadzenie karty pobytu CUKR. Jest to specjalny dokument wydawany na 3 lata, który pozwala na "wyjście" ze statusu uchodźcy wojennego i przejście na pobyt czasowy na uproszczonych zasadach.
Kto może ubiegać się o kartę CUKR w 2026 roku?
- Osoby, które posiadały nieprzerwany status UKR przez co najmniej 365 dni.
- Obywatele Ukrainy, którzy w dniu złożenia wniosku mają aktywny PESEL UKR.
- Osoby, które dopełniły obowiązku aktualizacji danych w urzędzie (w tym okazanie ważnego paszportu).
3. Koniec "wolnych" świadczeń: 800 plus tylko dla pracujących
Rząd zdecydował o drastycznym uszczelnieniu systemu socjalnego. W 2026 roku wypłata świadczenia wychowawczego (800+) oraz "Dobry Start" (300+) dla obywateli Ukrainy jest ściśle powiązana z aktywnością zawodową opiekuna i edukacją dziecka.
| Rodzaj świadczenia | Warunek w 2026 roku |
|---|---|
| 800 plus | Zatrudnienie rodzica i realizacja obowiązku szkolnego przez dziecko w polskiej szkole. |
| Opieka medyczna | Darmowa tylko dla osób ubezpieczonych (pracujących) lub w stanach nagłych (SOR). |
| Kieszonkowe/Startowe | Całkowicie zniesione dla nowo przybyłych. |
4. Obowiązek posiadania paszportu i aktualizacja danych
Nowe przepisy nakładają obowiązek potwierdzenia tożsamości na podstawie ważnego dokumentu podróży (paszportu) najpóźniej do 31 sierpnia 2026 roku. Osoby, które uzyskały PESEL UKR na podstawie oświadczenia (bez paszportu), a nie uzupełnią danych, stracą prawo do legalnego pobytu.
Rząd wprowadza również wymóg składania wszystkich wniosków o pobyt (w tym CUKR) wyłącznie drogą elektroniczną przez system MOS (Moduł Obsługi Spraw), co ma wyeliminować kolejki w urzędach wojewódzkich, takich jak ten przy ul. Marszałkowskiej w Warszawie.
Podsumowanie: Co musisz zrobić w 2026 roku?
Jeśli jesteś obywatelem Ukrainy przebywającym w Polsce, rok 2026 wymaga od Ciebie aktywności. Nie wystarczy już "posiadanie statusu". Należy:
- Upewnić się, że Twój paszport jest ważny.
- Zdecydować, czy chcesz pozostać przy ochronie czasowej do 2027 r., czy przejść na kartę CUKR.
- Dbać o ciągłość zatrudnienia, aby nie stracić prawa do świadczeń na dzieci.
- Korzystać z e-Doręczeń w kontaktach z urzędami.
